Cuentos de América

Estos cuentos surgieron de la misma manera que ya se dijo en otro post anterior. Tal vez debería ser una lista mucho más extensa, puesto que un gran número de los visitantes del blog llegan de ese continente. Es algo que a partir de hoy tendré más en cuenta. Por eso aparece una pequeña historia que procede de los pueblos que habitan el desierto de Atacama, en Chile.

Cuentos de Asia

En el libro Retorno a la Patagonia, Bruce Chatwin se refiere a sí mismo como un viajero literario. Tal vez así, pensando en algún viaje imaginario, fueron naciendo en este blog los cuentos de Asia que se citan en los posts siguientes, ordenados de más reciente a más antiguo. En casi todos los casos, los cuentos populares que hay en ellos se han versionado libremente. Porque, como alguien dijo, cuando se cuenta una historia, el énfasis acostumbra a cambiar según la época en la que vive la persona que la cuenta…

Bruce Chatwin

Os contos e os soños

Hai algúns anos, nun mapamundi da aula buscamos o nome de Burkina Faso. As letras daquel país resultaban misteriosas... Que habería alí? Como vivirían as súas xentes? Eses días tiñamos na clase un libro apropiado para esas preguntas: Tam-tam colores, de Caroline Desnoëttes. As ilustracións de Isabelle Hartmann, que combinan fotos e debuxos coloreados, sorprenderon aos ollos dos nenos, que eran moi pequenos. Case parecían máxicas. Entón, entre outras cousas, o libro contou o seguinte:

... Había alí unha nena, vestida cun pano de raias azuis, que acababa de poñer no chan, aos seus pés, unha gran vasilla de barro. Outras mulleres, moi dereitas, tamén con cacharros de barro na cabeza, descendían polos outeiros dos arredores, en fila india. Viñan ao mercado desde moi lonxe para vender. Semellaban unha ringleira de formigas sobre a herba verde...

O sentido dos contos

Jorge Luis Borges, o escritor arxentino, escribiu con Margarita Guerrero a obra titulada El libro de los seres imaginarios. No seu prólogo, de setembro de 1967, dísenos que ignoramos o sentido do dragón, como ignoramos o sentido do universo. Creo que tamén poderían ter escrito que ignoramos o sentido dos contos. En calquera caso, e seguindo co seu razoamento, hai algo nas súas palabras que concorda coa imaxinación das persoas, e por iso o conto popular naceu en diversas latitudes e idades.

A editorial Siruela publícó o libro De fábula, unha obra inédita de Italo Calvino, o escritor italiano. Nunha nota preliminar podemos ler que os contos populares conteñen unha explicación xeral do mundo, onde caben todo o mal e, ao mesmo tempo, todo o ben. Na súa opinión, neles encóntrase sempre a senda para romper cos máis terribles feitizos.

Nalgún momento, nalgún sitio, descubrín que os contos están feitos coa mesma materia que os soños. Penso que comprendín mellor esta idea lendo Álvaro Cunqueiro, o escritor español nacido en Galicia. No seu libro Tesouros novos e vellos escribiu que soñar era necesario, e que perder o tesouro dos soños era perder o máis grande dos tesouros do mundo…

Boneca de Burkina Faso

O río da inmersión na lingua

Houbo na terra de Kottaiam, no estado hindú de Kerala, preto da Costa de Malabar, un río milagreiro de augas máxicas. Era un río sagrado paras as súas xentes, que formaba na metade do seu curso, máis ou menos, unha especie de pequena lagoa coas augas que baixaban dos montes.

Contan que as augas daquel río, e naquela precisa lagoa, adquiriran co paso do tempo unha propiedade especial, única. Os sedimentos que viñan de certas montañas afastadas facían que calquera que se bañase alí, home ou muller, de inmediato quedaba transformado en pedra caliza. Pero o máis extraordinario era que aquel que conseguía sobrevivir a unha inmersión nas súas augas, recibía os dons dun poeta, e comezaba a falar a mesma lingua da poesía...