Creatividade, lingua e imaxinación

Un día recibín un aviso de Antonio Omatos. Dicía que estaba a preparar uns materiais sobre a creatividade e que, como citaba algúns dos meus traballos, quería coñecer a miña opinión. Foi fácil responderlle, por suposto, e animeino, aínda que creo que non o precisaba. Os seus materiais eran moi bos, como despois puido comprobar nas redes sociais.

É unha sorte poder compartir algúns dos teus soños con xente como Antonio ou Ginés Ciudad-Real, e por iso teñen o meu agradecemento. Así que aproveitando as súas palabras e certas modificacións na estrutura do blog, que se poden ver ao inicio da sidebar, hoxe clasifico e fago máis visibles algúns dos posts que se dedicaron á creatividade e á lingua. Pero sempre desde a imaxinación, porque creo nas aulas como pequenas fábricas de historias

O pequeno neno

Vin este conto no blog do meu amigo e compañeiro Aníbal de la Torre, hai xa tempo. Na súa versión aparece outro título, pero eu preferín recuperar o que usou a súa autora, Helen E. Buckley, no ano 1961, cando se publicou. Trátase dunha historia sobre a creatividade e a escola. E talvez as cousas non cambiaron tanto, como ás veces pensamos…

Unha vez un neno foi á escola. Era moi pequeniño e a escola moi grande. Pero cando descubriu que podía ir á súa clase con só entrar pola porta, sentiuse feliz.

Unha mañá, estando o pequeno neno na escola, a súa mestra dixo:

-Hoxe imos facer un debuxo.
-Que bo! -pensou o neno. A el gustáballe moito debuxar, e podía facer moitas cousas: leóns e tigres, galiñas e vacas, trens e botes.

Sacou a súa caixa de cores e comezou a debuxar. Pero a mestra dixo:

-Esperen, non é hora de empezar -e agardou a que todos estivesen preparados.
-Agora -dixo a mestra-, imos debuxar flores.
-Que bo! -pensou o neno-, gústame moito debuxar flores.

E empezou a debuxar preciosas flores coas súas cores. Pero a mestra dixo:

-Esperen, eu ensinareilles como hai que facer.

E debuxou unha flor vermella cun talo verde.

O pequeno mirou a flor da mestra e despois mirou a súa. A el gustáballe máis a súa flor ca da mestra, pero non dixo nada e comezou a debuxar unha flor vermella cun talo verde igual á que fixera ela.

Outro día, cando o pequeno neno entraba á súa clase, a mestra dixo:

-Hoxe imos facer algo con barro.
-Que bo! -pensou o neno-, gústame moito o barro.

El podía facer moitas cousas co barro: serpes e elefantes, ratos e bonecos, camións e carros, e comezou a estirar a súa bóla de barro. Pero a mestra dixo:

-Esperen, non é hora de comezar -e logo agardou a que todos estivesen preparados.
-Agora -dixo a mestra-, imos deseñar un prato.
-Que bo! -pensou o neno-. A min gústame moito facer pratos.

E comezou a construír pratos de distintas formas e tamaños. Pero a mestra dixo:

-Esperen, eu ensinareilles como é.

Entón, ensinoulles a todos os nenos como facer un profundo prato.

-Aquí teñen -dixo a mestra-. Agora poden comezar.

O pequeno neno mirou o prato da mestra e despois mirou o seu. A el gustáballe máis o seu prato, pero non dixo nada e comezou a facer un igual ao da súa mestra.

E moi pronto o pequeno neno aprendeu a esperar e a mirar, e a facer cousas iguais ás da súa mestra. E deixou de facer as cousas que xurdían das súas propias ideas. E aconteceu que un día a súa familia mudou para outra casa e o pequeno comezou a ir a outra escola. No seu primeiro día de clase, a nova mestra dixo:

-Hoxe imos facer un debuxo.
-Que bo! -pensou o pequeno neno, mentres esperaba que a mestra dixese que había que facer.

Pero a mestra non dixo nada, só camiñou dentro da súa aula. Cando chegou ata o sitio do pequeno neno, dixo:

-Non queres empezar o teu debuxo?
-Si -dixo o pequeno-, que imos facer?
-Non o sei ata que ti non o fagas -dixo a mestra.
-E como o fago? –preguntou o neno.
-Como ti queiras –contestou ela.
-E de calquera cor?
-De calquera cor dixo a mestra. Se todos facemos o mesmo debuxo e usamos as mesmas cores, como vou saber quen os fixo?
-Eu non o sei -dixo o pequeno neno.

E comezou a debuxar unha flor vermella cun talo verde…

Escritura digital con StoryJumper

En StoryJumper tenemos una herramienta para desarrollar la escritura de historias y la creatividad, pero también un sitio para la publicación de los relatos nuestros alumnos. Permite a cualquiera crear y publicar un libro infantil, tanto en línea como en tapa dura (en este caso, previo pago).

En definitiva, aunque este sitio está en inglés, como la mayoría de los recursos de la denominada Web 2.0, podemos crear con facilidad libros digitales, una vez que nos hayamos registrado. Como el registro que requiere es muy sencillo, en pocos minutos se puede empezar a utilizar. En otro post anterior citamos sus principales características, que son las siguientes:

  • En una serie de pasos guiados permite que cualquier historia se convierta a un formato digital de tipo flash, aportando tanto las imágenes (props) como algunas sencillas herramientas de texto. Además, incluye un conjunto de plantillas para crear las primeras páginas de la historia.
  • Por otro lado, es posible subir otras imágenes desde el ordenador, e incluso retocarlas, con lo que se amplía el número de posibilidades de creación.
  • Tiene una faceta orientada al mundo educativo y al profesorado, ya que se puede registrar el aula, y por eso dispone de una guía online (en inglés, claro) para favorecer la creatividad infantil.
  • Por último, posee una ventaja muy interesante: algunas obras son públicas, de libre uso. Es decir, que podemos modificarlas según nuestras necesidades y guardarlas como si se tratase de un libro totalmente nuevo.

Cuando descubrí que algunas de las publicaciones que se presentan en StoryJumper podían ser personalizadas, entré de lleno en la tarea. Explorando un poco, tropecé con la versión en inglés de un cuento popular del Japón, Momotaro. Utilizando la versión en castellano que cito y enlazo, preparé una nueva versión, al tiempo que me ayudaba a conocer las características de la aplicación.

201 historias, 201 sueños

Este post iba a titularse 5 ideas para inventar cuentos, porque se trataba de hacer la segunda parte de otro post muy leído. Pero las palabras, al combinarse, decidieron que las historias construidas por los niños eran realmente lo más importante. el componente básico de esta entrada. Así que en estos relatos están los sueños de aquel tiempo, como si estuviesen encerrados en una botella de cristal, que ahora se llama blog.

Contar historias, contar sueños...


201 historias, 201 sueños

Este post iba a titularse 5 ideas para inventar cuentos, porque se trataba de hacer la segunda parte de otro post muy leído. Pero las palabras, al combinarse, decidieron que las historias construidas por los niños eran realmente lo más importante. el componente básico de esta entrada. Así que en estos relatos están los sueños de aquel tiempo, como si estuviesen encerrados en una botella de cristal, que ahora se llama blog.

Contar historias, contar sueños...